Làng nghề hủ tiếu tại Mỹ Tho: Giữ hồn đặc sản trăm năm giữa nhịp sống hiện đại
Giữa dòng chảy không ngừng của quá trình đô thị hóa, làng nghề hủ tiếu tại Mỹ Tho vẫn lặng lẽ gìn giữ những giá trị truyền thống đã tồn tại hàng trăm năm. Không chỉ tạo nên thương hiệu ẩm thực nổi tiếng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nơi đây còn lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ người dân gắn bó với vùng đất này. Theo chân bà Trần Thị Kim Giang (46 tuổi), ngụ phường Trung An, tỉnh Đồng Tháp (trước đây thuộc TP. Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang), chúng tôi có dịp khám phá nét đẹp của làng nghề và câu chuyện về những con người lớn lên cùng hương vị hủ tiếu quê hương.
Sinh ra và lớn lên tại làng nghề hủ tiếu Mỹ Tho, bà Kim Giang không xuất thân trong gia đình làm nghề nhưng tuổi thơ của bà luôn gắn liền với hình ảnh những lò sản xuất hủ tiếu, những giàn phơi bánh trắng xóa trải dài dưới nắng và nhịp sống tất bật của người dân trong xóm mỗi khi trời vừa hửng sáng.
"Từ nhỏ tôi đã quen với cảnh người lớn thức từ rất sớm để ngâm gạo, tráng bánh, cắt sợi rồi mang ra phơi. Cả khu xóm gần như đều có người làm hủ tiếu nên nghề này đã trở thành một phần ký ức của tôi," bà Giang chia sẻ.
Đối với người dân nơi đây, nghề làm hủ tiếu không chỉ mang lại sinh kế mà còn là nét văn hóa đặc trưng đã góp phần làm nên tên tuổi của vùng đất Mỹ Tho. Qua nhiều thế hệ, những bí quyết lựa chọn gạo, pha bột, tráng bánh, hấp và cắt sợi vẫn được những người thợ gìn giữ để tạo nên sợi hủ tiếu dai, thơm và mang hương vị riêng mà khó nơi nào có được.
Theo bà Giang, trước đây hầu hết các công đoạn đều được thực hiện thủ công. Người làm nghề phải thức từ rạng sáng để chuẩn bị nguyên liệu, canh lửa khi hấp bánh và tranh thủ những ngày nắng đẹp để phơi bánh. Chỉ cần một cơn mưa bất chợt cũng có thể ảnh hưởng đến cả mẻ hủ tiếu.
Ngày nay, nhiều cơ sở đã đầu tư máy móc nhằm nâng cao năng suất và giảm bớt sức lao động. Tuy nhiên, nhiều công đoạn quan trọng vẫn đòi hỏi kinh nghiệm của người thợ để đảm bảo chất lượng sản phẩm.
"Dù có sự hỗ trợ của máy móc nhưng để làm ra sợi hủ tiếu ngon vẫn cần sự khéo léo và kinh nghiệm. Người làm nghề phải biết điều chỉnh từng công đoạn để giữ được chất lượng như trước," bà Giang cho biết.
Những năm gần đây, làng nghề hủ tiếu Mỹ Tho còn trở thành điểm đến được nhiều du khách lựa chọn khi khám phá miền Tây Nam Bộ. Tại đây, du khách không chỉ được tìm hiểu quy trình sản xuất hủ tiếu mà còn trực tiếp trải nghiệm các công đoạn như tráng bánh, cắt sợi, phơi bánh và thưởng thức những món ăn chế biến từ hủ tiếu ngay tại cơ sở sản xuất.
Theo bà Giang, điều khiến nhiều người thích thú chính là được tận mắt chứng kiến sự công phu phía sau những sợi hủ tiếu quen thuộc.
"Nhiều du khách nói rằng trước đây chỉ biết ăn hủ tiếu, đến khi đến làng nghề mới hiểu để làm ra một sợi hủ tiếu phải trải qua rất nhiều công đoạn và đòi hỏi rất nhiều sự tỉ mỉ."
Không chỉ có làng nghề, khu vực này còn hấp dẫn du khách bởi hệ thống sông ngòi, vườn cây ăn trái và nhiều trải nghiệm đặc trưng của miền Tây. Sự kết hợp giữa giá trị văn hóa truyền thống và du lịch trải nghiệm đã góp phần giúp làng nghề ngày càng được nhiều người biết đến.
Tuy nhiên, theo bà Giang, nghề làm hủ tiếu cũng đang đối mặt với không ít thách thức khi giá nguyên liệu liên tục biến động, thời tiết thất thường và ngày càng ít người trẻ lựa chọn gắn bó với nghề.
"Làng nghề vẫn còn đó, nhưng để giữ được lâu dài thì cần nhiều người tiếp tục yêu và gìn giữ. Đây không chỉ là một nghề mà còn là nét văn hóa đã gắn bó với vùng đất này suốt nhiều thế hệ," bà bày tỏ.
Giữa nhịp sống hiện đại, những giàn phơi hủ tiếu vẫn đều đặn xuất hiện mỗi ngày dưới nắng sớm, những sợi hủ tiếu trắng ngần vẫn tiếp tục được tạo nên bằng sự cần mẫn và tâm huyết của người dân địa phương.
Đối với bà Trần Thị Kim Giang, dù không trực tiếp nối nghiệp làm hủ tiếu, những ký ức về làng nghề vẫn luôn là một phần không thể thiếu trong tuổi thơ và cuộc sống. Còn với nhiều du khách, làng nghề hủ tiếu Mỹ Tho không chỉ là nơi thưởng thức một món ăn nổi tiếng mà còn là điểm đến để cảm nhận giá trị của một nghề truyền thống đã góp phần làm nên bản sắc văn hóa của vùng đất miền Tây.
Thực hiện: Thiên Bảo — Ảnh: Internet